Άπαντα τα πεζά

Γιώργος Χειμωνάς

Όλα τα πεζογραφικά έργα του Γιώργου Χειμωνά – του συγγραφέα που –«σημαδεμένος εξαρχής με τη σφραγίδα της ιδιοφυΐας», σύμφωνα με τη διατύπωση του Δ. Ν. Μαρωνίτη– «βρίσκεται ανάμεσα στον μύθο και στην ιστορία, στην τελετουργία και στο τετελεσμένο γεγονός, στην πεζογραφία και στην ποίηση» και «έχει κάτι το αγγελικό αλλά και το δαιμονικό συνάμα. Είναι ένας εξερευνητής της αβύσσου», όπως έχει σημειώσει ο Παναγιώτης Μουλλάς.

Ο τόμος περιλαμβάνει άπαντα τα πεζά του Γιώργου Χειμωνά –Πεισίστρατος, Η εκδρομή, Μυθιστόρημα, Ο γιατρός Ινεότης, Ο γάμος, Ο αδελφός, Οι χτίστες, Τα ταξίδια μου, Ο εχθρός του ποιητή–, εισαγωγικά κείμενα του Ευριπίδη Γαραντούδη, της Μάρως Δούκα, του Γιώργου Βέλτσου και του Αλέξανδρου Ίσαρη, καθώς και Παράρτημα με αποσπάσματα κριτικών για το έργο του.

Ιταλική ίντριγκα

Κάρλο Λουκαρέλλι

{Μετάφραση: Δήμητρα Δότση}

To 1953, μετά από πέντε χρόνια επιβεβλημένης απομόνωσης, ο «πιο έξυπνος επιθεωρητής της ιταλικής αστυνομίας» επί φασισμού αναλαμβάνει και πάλι καθήκοντα σε μία από τις πολλές μυστικές υπηρεσίες της χώρας. Εν μέσω Ψυχρού Πολέμου, ο Ντε Λούκα επιστρέφει στην Ιταλία του φεστιβάλ του Σανρέμο και των δολοφονιών, που γίνονται όλο και πιο ιδιόμορφες.

Από τη Δευτέρα 21 Δεκεμβρίου του 1953 μέχρι την Πέμπτη 7 Ιανουαρίου του 1954, κι ενώ η παγωμένη πόλη ανακαλύπτει τα φώτα και τις μουσικές της μεταπολεμικής καταναλωτικής ιταλικής κοινωνίας, ανάμεσα σε λάθη, παραπλανητικά στοιχεία και ανατροπές, χτίζεται το ψηφιδωτό της έρευνας.

Μόνο που αυτό που αντικρίζει στο τέλος ο επιθεωρητής Ντε Λούκα δεν του αρέσει καθόλου. O Λουκαρέλλι μάς παρουσιάζει μια πρωτόγνωρη Μπολόνια, υφαίνοντας ταυτόχρονα το πιο απρόβλεπτο, το πιο μυστηριώδες και απολαυστικό μυθιστόρημά του, όπου η κρυφή αλήθεια μιας εποχής που ποτέ δεν έλαβε τέλος ολοκληρωτικά ξεπροβάλλει μέσα από τα συναισθήματα και τη γλώσσα των πρωταγωνιστών.

Γιαννούλης Χαλεπάς. Ο μύθος της νεοελληνικής γλυπτικής

Δημήτρης Βανέλλης

{Εικονογράφηση: Θανάσης Πέτρου}

Λένε ότι η ιδιοφυΐα βρίσκεται πολύ κοντά στην παράνοια. Πράγματι, αρκετοί μεγάλοι καλλιτέχνες κατέληξαν σε ιδρύματα με αμφίβολη θεραπευτική αξία. Στη ζωή του Γιαννούλη Χαλεπά όμως, του σημαντικότερου ίσως Νεοέλληνα γλύπτη, δεν υπάρχουν μόνο μια ελπιδοφόρα άνοιξη και μια κατάβαση στην κόλαση. Υπάρχει και μια αναπάντεχη ανάσταση, μια απρόσμενη επανεμφάνιση της ιδιοφυΐας, η οποία μάλιστα μας έδωσε έργα πολύ πιο προσωπικά από τα παλιά. Η βασανισμένη του ζωή, ακόμα και μετά την αναζωπύρωση της δημιουργικότητας, είναι που μας συγκίνησε τόσο πολύ, γι’ αυτό και προσπαθήσαμε να τη μεταφέρουμε σε εικόνες. Μερικοί πιστεύουν ότι ο Χαλεπάς είναι κάτι σαν άγιος. Ποιος ξέρει; Το σίγουρο είναι ότι η ιστορία του δεν μοιάζει με καμιά άλλη.

Το μέτρο του ηρωισμού

Andrea Marcolongo

{Μετάφραση: Άννα Παπασταύρου}

Ο Ιάσονας είναι παιδί ακόµα όταν, άπειρος στη θάλασσα όσο και στη ζωή, µαζί µε τους Αργοναύτες συντρόφους του σαλπάρει µε το καράβι τους, την Αργώ, το πρώτο που κατασκευάστηκε ποτέ από ανθρώπινα χέρια, προς τη µακρινή Κολχίδα αναζητώντας το θρυλικό χρυσόµαλλο δέρας. Για να επιστρέψει, αργότερα, µε τη Μήδεια στην Ελλάδα, µέσα στον φόβο, στους πειρασµούς και στις παγίδες που κρύβει ένα µακρύ ταξίδι στο ανοιχτό πέλαγος.
Η ιστορία που αφηγείται ο Απολλώνιος ο Ρόδιος στα Αργοναυτικά και που η Αντρέα Μαρκολόνγκο ζωντανεύει στις σελίδες που ακολουθούν είναι η οικουµενική και πάντα επίκαιρη ιστορία της ευαίσθητης µετάβασης στην ενήλικη ζωή ενός αγοριού κι ενός κοριτσιού, τα οποία βρίσκουν το «µέτρο του ηρωισµού» µέσα από το ταξίδι και την αγάπη. Είναι επίσης η αφήγηση της δύσκολης τέχνης του αποχωρισµού, καθώς εγκαταλείπουν τη στεριά και διασχίζουν το σύνορο που όλοι καλούµαστε να διαβούµε κάθε φορά που κάτι σπουδαίο µάςσυµβαίνει και µας αλλάζει για πάντα. Για να ωριµάσουµε, ανεξάρτητα απ’ τα χρόνια που κουβαλάµε στην πλάτη.


«Αν µε ρωτούσαν σήµερα ποιος είναι ο καλύτερος πρεσβευτής της ελληνικής γλώσσας και των αξιών του πολιτισµού, όπως αυτές αποτυπώνονται στη µεγάλη ελληνική λογοτεχνία, θα έλεγα, χωρίς κανέναν δισταγµό, η Αντρέα Μαρκολόνγκο. [...] Η Μαρκολόνγκο βουτάει στον µύθο της Αργοναυτικής Εκστρατείας, του Ιάσονα και του χρυσόµαλλου δέρατος για να διερευνήσει την έννοια του ήρωα, του πρώτου, του άριστου, κάνοντας προβολές στον σύγχρονο κόσµο. “Το να ξανασηκώνεσαι είναι πιο ηρωικό από το να µην πέφτεις ποτέ” λέει η Μαρκολόνγκο. Λέει ακόµη: “Ήρωας, σύµφωνα µε τους Έλληνες, δεν είναι αυτός που τερµατίζει πρώτος, αλλά αυτός που δε βγαίνει ποτέ δεύτερος σε σχέση µε αυτό που είναι και πιστεύει”. Μότο στη δουλειά της Αντρέα Μαρκολόνγκο είναι µια παρατήρηση του Ίταλο Καλβίνο για το “κλασικός”: δεν είναι ο παλιός αλλά ο ανεξάντλητος». Νίκος Μπακουνάκης, Το Βήµα

«Η Μαρκολόνγκο πιστεύει ακράδαντα πως η αρχαία σοφία έχει κάτι επείγον να µας πει και πρέπει να το ακούσουµε. Αυτό µας εξηγεί στο Μέτρο του ηρωισµού. Πρέπει να την ακούσουµε...» εφ. Le Monde

«Η Αντρέα Μαρκολόνγκο έχει µια ασύλληπτη εξοικείωση µε τους κλασικούς, που συνδυάζεται µε την ελαφράδα της γενιάς της, όλες οι “επιταγές” του Μισέλ ντε Μονταίν, όµως, είναι εδώ: η ταπεινότητα όχι µόνο να ξέρουµε ποιος είναι ο άλλος, αλλά και να τον αποδεχόµαστε, το κουράγιο να αγαπάµε, η χαρά της µετάδοσης της σοφίας για το παράξενο ταξίδι της ζωής. Η σοφία και η χάρη της θα µας συνοδεύουν για καιρό». Andre Aciman

Αναπλάθοντας τον παράδεισο: Το ελληνικό ταξίδι 1937-1947

Edmund Keeley

{Μετάφραση: Χρύσα Τσαλικίδου}

O µεγάλος νεοελληνιστής Edmund Keeley γράφει ένα βιβλίο όπου η Ιστορία γίνεται λογοτεχνία και κατόπιν προσωπική αποκάλυψη. Παρουσιάζοντας µια σύνθεση προσωπικών αναµνήσεων, λογοτεχνικής κριτικής και ερµηνευτικής αφήγησης, αποτιµά ότι η αφοσίωση µιας λογοτεχνικής συντροφιάς τη δεκαετία του 1940 διατήρησε τη σαγήνη της Ελλάδας ζωντανή στη Δύση, τη στιγµή που η γερµανική κατοχή, ο Εµφύλιος, αλλά και ο µαζικός τουρισµός απειλούσαν να καταστρέψουν ό,τι εκείνοι είχαν αγαπήσει.

Ο Χένρυ Μίλλερ και ο Λόρενς Ντάρρελ συναντούν στην Ελλάδα τον Γιώργο Σεφέρη, τον Γιώργο Κατσίµπαλη και άλλους συγγραφείς της θρυλικής γενιάς του 1930. Όλοι µαζί, υπό τη βαριά απειλή του πολέµου, αναζητούν το νόηµα της ελληνικής ζωής, της ελευθερίας και της τέχνης – και δείχνουν αποφασισµένοι να αναπλάσουν τον παράδεισο. Συζητώντας ατέλειωτα βράδια στις αθηναϊκές ταβέρνες, τριγυρνώντας την Πελοπόννησο και κολυµπώντας στα νησιά, ο Μίλλερ και ο Ντάρρελ απαλλάσσονται από τη δηµιουργική απόγνωση στην οποία βούλιαζαν εκείνη την εποχή, ενώ οι Έλληνες φίλοι τους επαναβεβαιώνουν τη ζωτικότητα του τόπου τους.

Την άνοιξη του 1939 ο Χένρυ Μίλλερ ένιωθε να µην τον χωράει το Παρίσι. Ο Τροπικός του Αιγόκερω µόλις είχε κυκλοφορήσει, αλλά, όπως έγραφε στον νεαρό του φίλο Λόρενς Ντάρρελ, οι άνθρωποι δεν αγόραζαν πια βιβλία –ούτε καν ζούσαν–, απλώς «κρατούσαν την ανάσα τους περιµένοντας την επερχόµενη συµφορά» ενός παγκόσµιου πολέµου... Όσο για τον Λόρενς Ντάρρελ, έγραφε στον Μίλλερ από το Λονδίνο ότι ένιωθε βαθιά µελαγχολία, ότι δούλευε σπασµωδικά, χωρίς πραγµατική έµπνευση... Σχεδίαζαν µε τη σύζυγό του Νάνσυ να περάσουν έναν χρόνο τριγυρίζοντας σε λιµάνια της Μεσογείου όπου η ζωή ήταν φτηνή –στην Ισπανία, στην Ελλάδα, στην Τουρκία–, όµως τώρα τα πράγµατα έδειχναν τόσο άσχηµα, που δεν ήξερε πια τι να κάνει... Στο τέλος διάλεξε την Κέρκυρα και το ίδιο έκανε κι ο Μίλλερ κατά τα τέλη του Μάη, θεωρώντας την τον πρώτο σταθµό µιας περιπλάνησης. Ούτε ο Μίλλερ ούτε ο Ντάρρελ υποψιάζονταν τότε ότι οι δυο τους µε τη βοήθεια λίγων Ελλήνων φίλων έµελλε να δηµιουργήσουν έναν τόπο που θα κρατούσε τον πόλεµο σε απόσταση ασφαλείας και θα τους πρόσφερε, για λίγο έστω, την καινούρια ζωή που και οι δύο επιζητούσαν.


«Εδώ εκτυλίσσονται τα έργα και οι ηµέρες του αιώνιου Σεφέρη, του “κολοσσού” Κατσίµπαλη µε το οµηρικό του γέλιο, του χαρισµατικού Λόρενς Ντάρρελ, του ασθµαίνοντος Χένρυ Μίλλερ». Ρόμπερτ Ίγκλς

Σύντομες απαντήσεις στα μεγάλα ερωτήματα

Stephen Hawking

{Μετάφραση: Ανδρέας Μιχαηλίδης}

Υπάρχει Θεός; Πώς ξεκίνησαν όλα; Μπορούµε να προβλέψουµε το µέλλον; Υπάρχει άλλη νοήµων ζωή στο σύµπαν; Τι υπάρχει µέσα σε µια µαύρη τρύπα; Πώς µπορούµε να διαµορφώσουµε το µέλλον; Θα µας ξεπεράσει η τεχνητή νοηµοσύνη; Έχει νόηµα να αποικίσουµε το Διάστηµα; Είναι δυνατά τα ταξίδια στον χρόνο; Θα επιβιώσουµε πάνω στη Γη;

Στο βιβλίο αυτό, το τελευταίο του, ο µεγάλος αστροφυσικός και συγγραφέας του Χρονικού του Χρόνου µοιράζεται µαζί µας τις τελευταίες του σκέψεις πάνω στα µεγαλύτερα ερωτήµατα µε τα οποία είναι αντιµέτωπη η ανθρωπότητα.

Ο Στίβεν Χόκινγκ (1942-2018) αναγνωρίζεται ως ο διαπρεπέστερος επιστήµονας από την εποχή του Αϊνστάιν, γνωστός τόσο για το ρηξικέλευθο έργο του στη φυσική και στην κοσµολογία όσο και για την παιγνιώδη αίσθηση του χιούµορ του. Επιµόρφωσε εκατοµµύρια αναγνώστες για τις απαρχές του σύµπαντος και τη φύση των µαύρων τρυπών και ενέπνευσε εκατοµµύρια άλλους αψηφώντας µια τροµακτική διάγνωση ALS, η οποία αρχικά του άφηνε περιθώριο ζωής µόλις 2 έτη. Αργότερα θα αναγκαζόταν να επικοινωνεί χρησιµοποιώντας µόνο µερικούς µυς του προσώπου του, όµως συνέχισε να προωθεί την έρευνα στο πεδίο του και να αποτελεί µια αξιοσέβαστη φωνή επί κοινωνικών και ανθρωπιστικών ζητηµάτων.

Ο Χόκινγκ δεν έλυσε απλώς µερικά από τα µεγαλύτερα µυστήρια της επιστήµης, αλλά πίστευε επίσης πως η επιστήµη παίζει ζωτικό ρόλο στην επίλυση των προβληµάτων µας εδώ στη Γη. Τώρα, καθώς αντιµετωπίζουµε τεράστιες προκλήσεις για τον πλανήτη µας –µεταξύ των οποίων την κλιµατική αλλαγή, την απειλή του πυρηνικού πολέµου και την ανάπτυξη της τεχνητής νοηµοσύνης–, στρέφει το βλέµµα του στα πιο κρίσιµα ερωτήµατα που τίθενται.

Θα επιβιώσει η ανθρωπότητα; Έχει νόηµα να αποικίσουµε το Διάστηµα; Υπάρχει Θεός; Αυτές είναι µερικές µόνο από τις ερωτήσεις µε τις οποίες καταπιάνεται ο Χόκινγκ, σ’ αυτό το ευρύ, παθιασµένο τελευταίο έργο µιας από τις σπουδαιότερες διάνοιες στην Ιστορία.

Με πρόλογο του ηθοποιού ΈντιΡέντµεϊν, που κέρδισε το Όσκαρ ενσαρκώνοντας τον Στίβεν Χόκινγκ, εισαγωγή του βραβευµένου µε Νόµπελ Κιπ Θορν και έναν επίλογο από την κόρη του Χόκινγκ, Λούσυ, οι "Σύντοµες απαντήσεις στα µεγάλα ερωτήµατα" είναι ένα υπέροχο αποχαιρετιστήριο µήνυµα προς όλους µας.

«O Hawking είναι το σύµβολο του µεγαλείου της ανθρώπινης διάνοιας». The Washington Post

«Το τελευταίο µήνυµα του Hawking στους αναγνώστες του είναι ένα ελπιδοφόρο µήνυµα». CNN

«Aνεπιτήδευτα σοφό, απολαυστικό ως την τελευταία λέξη, πνευµατώδες όπου χρειάζεται». The Guardian

Βάναυση αγάπη

Έλενα Φερράντε

{Μετάφραση: Δήμητρα Δότση}

H Βάναυση Aγάπη, ένα από τα πιο σηµαντικά και πρωτότυπα µυθιστορήµατα της ιταλικής λογοτεχνίας των τελευταίων χρόνων, είναι το µυθιστόρηµα που ξεδίπλωσε για πρώτη φορά το ταλέντο της Έλενα Φερράντε. Η υπόθεση περιστρέφεται γύρω από τη σχέση της Ντέλια και της µητέρας της Αµάλια, µια σχέση που χτίζεται µε σκληρότητα και πάθος.

«Η µητέρα µου πνίγηκε τη νύχτα της 23ης Μαΐου, την ηµέρα των γενεθλίων µου, στη θαλάσσια περιοχή απέναντι από εκείνο το µέρος που όλοι αποκαλούν Σπακκαβέντο…». Μ’ αυτά τα λόγια ξεκινά η ιστορία. Τι συνέβη στην Αµάλια; Ποιος ήταν µαζί της τη νύχτα του θανάτου της; Ήταν άραγε πάντα η αντιφατική και ασυγκράτητη γυναίκα που φανταζόταν η κόρη της; Οι έρευνες της Ντέλια ξετυλίγονται σε µια ασφυκτική Νάπολη, µετατρέποντας µια οικογενειακή υπόθεση σ’ ένα θρίλερ που κόβει την ανάσα.

«Για τον Κάφκα ένα βιβλίο πρέπει να είναι µια τσεκουριά στην παγωµένη θάλασσα µέσα µας. Κι η Φερράντε πελεκάει τον πάγο συνεχώς». The New York Times

«Μια ιστορία αριστοτεχνική και περίπλοκη, σκληρή και ιδιοφυής». Dacia Maraini

«Τα µεγάλα βιβλία για τη Νάπολη τα έγραψε η Έλενα Φερράντε». Franco Cordelli, Corriere della Sera

«Η µεγαλύτερη Ιταλίδα συγγραφέας από την εποχή της Έλσα Μοράντε». Antonio D’Orrico, Sette/Corriere della Sera